zmień rozmiar czcionki: A A A
polskiZmień język

wybierz język

Pogoda BIP
slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka slider nagłówka
sbn1
sbn4
sbnn1
sbnn2
sbnn3
sbnn4
sbnn5
sbnn6
sbnn7
sbnn8

Elektroniczna
Mapa Gminy

Wirtualny
Spacer

opublikowano: 2012-03-15

uwaga zmiany

strategie i plany

banery - lewa strona

gminne inwestycje

plan gospodarki niskoemisyjne gmina serniki

projekty współfinansowane z unii europejskiej

zamówienia publiczne przetargi

 

 

sprzedaż nieruchomości gminnych

Informator

opublikowano: 2007-06-12

Krótki rys historycznyW czasach pierwszych Piastów teren obecnej Lubelszczyzny stanowiły wschodnie rubieże dzielnicy sandomierskiej. Osadnictwu nie sprzyjały wojny domowe i wojny z Rusią w XIII wieku. Istniały tu niewielkie osady i gród kasztelański w Lublinie. Kasztelan urzędujący w Lublinie sprawował pełnie władzy w tym terenie. W drugiej połowie XIII wieku kasztelan tracił swoją władzę. Przyczyniły się do tego rozdawnictwa immunitetów (wyłączenia sądowe) przez słabych książąt na rzecz rycerzy. Tereny te pustoszyły najazdy Litwinów, Jaćwingów, Tatarów i Rusinów.
    Po zjednoczeniu Polski na początku XIV wieku wprowadzono nowy urząd, był nim starosta. Starosta podobnie jak kasztelan urzędował w Lublinie. Staroście lubelskiemu podlegał również obszar dzisiejszego powiatu lubartowskiego. Trzeba wspomnieć, że urząd kasztelana istniał nadal, ale nie wiązała się z nim żadna faktyczna władza. Po zjednoczeniu Polski na początku XIV wieku obecny region lubelski był częścią dużego województwa sandomierskiego.

W XV wieku wyodrębniły się sądy ziemskie jako sądy dla stanu szlacheckiego w sprawach cywilnych. Okręgi sądowe nazwano powiatami. Sąd ziemski obradował, dla interesującego nas regionu w Lublinie.

W 1474 roku z dużego województwa sandomierskiego zostało wydzielone województwo lubelskie obejmujące zawiślańskie obszary sandomierskiego. Sejmik szlachecki nowego województwa rozpoczął obrady, początkowo w Urzędowie, a od 1532 roku w Lublinie.
       

W szlacheckiej Polsce utrwalił się podział na województwa i powiaty, czyli okręgi sądowe. Natomiast najmniejszą jednostką  podziału terytorialnego była parafia.  Stan podziału na województwa, powiaty i parafie utrzymywał się do 1795 roku do upadku Rzeczpospolitej. Obecna gmina Serniki należała wówczas do powiatu lubelskiego w ramach województwa lubelskiego.

W 1795 roku tereny obecnej gminy zostały zajęte przez Austrię podczas III zaboru Polski. Tereny Lubelszczyzny i Sandomierskiego stały się Galicją Zachodnią. Kraj został podzielony na cyrkuły. Późniejsza gmina znalazła się w cyrkule lubelskim.  W 1807 roku w wyniku wojen napoleońskich powstało Księstwo Warszawskie, które początkowo nie obejmowało tych terenów, dopiero w maju 1809 okolice Lubartowa zostały wyzwolone przez siły Księstwa Warszawskiego.

Księstwo Warszawskie administracyjnie podzielone podobnie jak Francja. Utworzono departament lubelski na czele z prefektem i powiaty na czele z podprefektem. Wtedy po raz pierwszy powstał powiat lubartowski, a w jego skład wszedł obszar późniejszej gminy.

W 1815 roku powiat lubartowski znalazł się w granicach Królestwa Polskiego pod berłem cara. Rosjanie podzielili kraj na województwa. Dawne departamenty przemianowano na województwa,  pozostawiono zaś podział na powiaty. Rosjanie wprowadzili dodatkowy podział na obwody skupiającego po dwa lub trzy powiatu. Powiaty lubartowski i lubelski tworzyły obwód lubelski. Powiat lubartowski, w obwodzie lubelskim, wszedł w skład województwa lubelskiego.

        W czasie powstania listopadowego w początkach maja 1831 roku miały na terenie gminy miejsce walki z Rosjanami. Brak szczegółowych danych ale podczas walk został spalony most na Wieprzu pod Sernikami. Po powstaniu listopadowym, województwa przemianowano na gubernie, obwody na powiaty, powiaty zaś stały się okręgami. Teren obecnej gminy znalazł się w okręgu lubartowskim, w powiecie lubelskim i guberni lubelskiej.

        W 1844 roku wprowadzono kolejną reformę, utworzono w całym kraju duże gubernie. W tym celu połączono dotychczasowe gubernie w większe jednostki. Gubernia lubelska została połączona z podlaską i powstała jedna duża gubernia lubelska.

W 1864 roku na mocy ukazu carskiego powstała gmina Syrniki, obejmując większość obecnych terenów gminy. Gmina składała się z gruntów włościańskich (chłopskich) i dworskich (folwarki). Na gminę w tym czasie składały się gromady (wsie) na czele z sołtysem, którego wybierało zgromadzenie gromadzkie. Organem uchwałodawczym gminy było zebranie gminne, na którym prawo głosu mieli gospodarze posiadające co najmniej 3 morgi gruntu. Zebranie gminne wybierało wójta i ławników (rodzaj zarządu gminy). Wójt miał uprawnienia policyjno-administracyjne i sądownicze. Gmina zarządzała szkolnictwem gminnym. Urzędem gminy kierował pisarz gminny, który często był najważniejszą osobą w gminie z racji umiejętności pisania i czytania.
Gmina Serniki miała obszar 15 725 mórg i 3 827 mieszkańców (rok 1890). Sąd gminny był w Łęcznej, a poczta w Lubartowie.

        W 1867 roku duże gubernie podzielono na mniejsze, jednak została gubernia lubelska. Utworzono w tym czasie po raz drugi powiat lubartowski. Taki  podział na gminy, powiaty i gubernie utrzymał się do 1915 roku.

        Podczas I wojny światowej przez trzy dni na początku sierpnia 1915 roku przez teren gminy przechodził front. Trwały tu walki między wycofującymi się Rosjanami, a nacierającymi wojskami Austro-Węgier. Pamiątką tych walk są liczne cmentarze wojenne w Nowej Woli. W latach 1915-18 terenem tym zarządzał generał-gubernator austro-węgierski z siedzibą w Lublinie.

        W odrodzonej Polsce, po 1918 roku utrzymała się gmina Syrniki, istniał też powiat lubartowski w województwie lubelskim. Taki stan przetrwał do 1939 roku.

        Gmina Syrniki w okresie międzywojennym składała się z 22 miejscowości. Gmina w 1921 roku liczyła 780 domów i 124 inne budynki mieszkalne. Na terenie gminy mieszkało 5 856 osób i co ciekawe gmina była miejscem w którym ludność była jednolita narodowościowo i wyznaniowo. W całej gminie tylko 8 osób przyznało się do narodowości niemieckiej, jedna osoba podała wiarę prawosławną, a 6 osób (w Brzostówce) podało jako swoją religie mariawityzm.

        W skład gminy wchodziły: Brzostówka folwark, Brzostówka leśniczówka, Brzostówka kolonia, Brzostówka wieś, Czerniejów kolonia, Czerniejów wieś, Kaznów folwark, Kaznów kolonia, Kaznów wieś, Kępa osada, Marysin kolonia, Nowa Wieś wieś, Ruskowola wieś, Stucha leśniczówka, Syrniki folwark, Syrniki wieś, Wola Syrnicka folwark, Wola Syrnicka wieś, Wola Zabłocka kolonia, Wola Zabłocka wieś, Wólka Zawieprzycka folwark i Wólka Zawieprzycka wieś.

Podziały terytorialne na podstawie: Ćwik W., Ruder, Lubelszczyzna –dzieje rozwoju terytorialnego, podziałów administracyjnych i   ustroju władz, Lublin 1977. passim.